Khẩu trang, thông gió và khoảng cách: dùng khi nào

Ba biện pháp này không cần dùng mọi lúc mọi nơi.

Biết khi nào dùng giúp chúng thực sự có ích — và tránh việc dùng hình thức không hiệu quả.

Khẩu trang

Khi nào nên đeo

Ưu tiên cao nhất: khi chính mình đang ốm mà buộc phải ra ngoài.

Đây là lúc khẩu trang có tác dụng rõ nhất — nó giữ lại giọt bắn từ chính mình.

Các tình huống khác:

• Nơi đông người, kín, thông gió kém — trong mùa dịch.
• Phương tiện công cộng đông.
• Khi tới cơ sở y tế.
• Khi chăm sóc người ốm.
• Khi tiếp xúc gần với người thuộc nhóm nguy cơ cao.
• Người có nguy cơ cao khi phải tới nơi đông người.

Khi không cần

• Ở nhà một mình.
• Ngoài trời thoáng, ít người.
• Khi không có ai ốm xung quanh và không ở nơi đông người.

Đeo đúng cách

• Rửa tay trước khi đeo.
• Che kín cả mũi và miệng — đeo hở mũi làm mất tác dụng.
• Ôm sát hai bên má và sống mũi — bóp thanh kim loại cho khít.
• Không kéo xuống cằm khi nói chuyện.
• Không sờ vào mặt ngoài khi đang đeo.
• Tháo bằng cách cầm dây quai, không cầm mặt ngoài.
• Rửa tay sau khi tháo.
• Thay khi ẩm hoặc bẩn.

Đeo hở mũi là lỗi phổ biến nhất và làm mất phần lớn tác dụng.

Với trẻ nhỏ

• Trẻ dưới hai tuổi không nên đeo — nguy cơ cản trở hô hấp.
• Trẻ lớn hơn cần khẩu trang vừa cỡ.
• Giám sát khi trẻ đeo.
• Tháo ngay nếu trẻ khó thở hoặc khó chịu.

Thông gió

Đây là biện pháp bị đánh giá thấp nhất so với hiệu quả thực tế.

Vì sao quan trọng

Trong không gian kín, thiếu thông gió, các hạt nhỏ chứa virus có thể lơ lửng và tích tụ.

Thông gió làm loãng và đưa chúng ra ngoài.

Cách làm

• Mở cửa sổ vài lần mỗi ngày — kể cả khi trời lạnh, chỉ cần vài phút.
• Mở cửa ở hai phía để tạo luồng khí chéo — hiệu quả hơn nhiều.
• Bật quạt hút nếu có.
• Dùng quạt thổi ra cửa sổ để đẩy khí ra.
• Mở cửa sổ khi có khách tới.

Về điều hoà

Điểm quan trọng cần biết:

Điều hoà thông thường chỉ làm mát không khí trong phòng — nó không lấy khí tươi từ ngoài vào.

Nghĩa là đóng kín phòng bật điều hoà cả ngày thì không khí không được thay.

Nên:

• Mở cửa thông gió vài lần trong ngày dù có dùng điều hoà.
• Vệ sinh lưới lọc điều hoà định kỳ.

Ở nơi làm việc

• Đề nghị mở cửa sổ nếu được.
• Tránh phòng họp kín đông người kéo dài.
• Mở cửa sau các buổi họp.

Khoảng cách

Vì sao có tác dụng

Giọt bắn nặng rơi xuống trong khoảng cách ngắn.

Giữ khoảng cách giảm được đường lây này.

Khi nào chú ý

• Khi có người xung quanh đang ho, hắt hơi.
• Khi mình đang ốm.
• Nơi đông người kín.
• Khi tiếp xúc với người nguy cơ cao.

Trong thực tế

Không phải lúc nào cũng giữ được khoảng cách — và không cần phải cứng nhắc.

Điều thực tế hơn:

• Tránh nói chuyện sát mặt.
• Không ngồi sát người đang ho.
• Chọn chỗ thoáng hơn khi có thể.
• Hạn chế thời gian ở nơi đông người kín.

Che miệng khi ho, hắt hơi

Biện pháp đơn giản mà hiệu quả.

• Dùng khuỷu tay hoặc khăn giấy — không dùng lòng bàn tay.
• Khăn giấy dùng xong bỏ ngay vào thùng có nắp.
• Rửa tay sau đó.

Lý do không dùng lòng bàn tay: tay che miệng rồi sẽ chạm vào mọi thứ.

Đây là điều nên dạy trẻ từ nhỏ.

Kết hợp các biện pháp

Không biện pháp nào hiệu quả tuyệt đối một mình.

Nhưng kết hợp lại thì hiệu quả:

• Tiêm phòng — giảm nguy cơ mắc và giảm nặng.
• Rửa tay — cắt đường lây qua tay.
• Khẩu trang — giảm giọt bắn.
• Thông gió — giảm nồng độ trong không khí.
• Khoảng cách — giảm phơi nhiễm gần.
• Ở nhà khi ốm — cắt nguồn lây.

Cách tiếp cận thực tế

Không cần áp dụng tất cả mọi lúc.

Thay vào đó, tăng mức độ phòng ngừa khi:

• Đang mùa dịch.
• Trong nhà có người nguy cơ cao.
• Bản thân đang ốm.
• Phải tới nơi đông người kín.
• Đi thăm người bệnh, người già.

Và giảm xuống khi tình hình bình thường.

Cách này bền vững hơn là cố duy trì mức cao nhất mọi lúc — vốn thường không duy trì được và dẫn tới bỏ hẳn.

Câu hỏi thường gặp